MV004- Mai Vương

90 Loài Mai thế giới

Hiện nay các nhà khoa học Thực Vật đã tìm được khoảng 90 loài Mai đang mọc trong các vùng nhiệt đới, bán nhiệt đới như trên các hòn đảo Mascarene, các quốc gia Phi Châu và Á Châu. Quốc gia Nam Phi có 12 chủng loại, 20 chủng loại khác tìm thấy vùng phía Nam Phi Châu bao gồm hai quốc gia Zimbabwe và Mozambique.

Năm 2002 Sở bảo tồn Thực Vật khuyến cáo có 2 loài Mai sắp tuyệt chủng là Ochna afzelioides và Ochna beirensis. Cũng có 2 loài Mai của vùng Nam Phi Châu được phổ biến nhiều nơi như: Ochna pulchra và Ochna serulata. Ba trường hợp có một loài Mai có hai hoặc ba tên khác nhau như:

1- Ochna squarrosa tên khác Ochna jabotapita
2- Ochna thomasiana tên khác Ochna Kirkii
3- Ochna serrulata tên khác Ochna multiflora và tên khác Ochna atropurpurea (Mai Tứ Quí, Mai Đỏ, Nhị Độ Mai trồng ở Việt Nam).

Bảng tên khoa học các cây Mai Việt Nam và thế giới
1- Ochna afzeli
2- Ochna afzelioides (S. Africa: Zimbabwe)
3- Ochna andamarica
4- Ochna angustata
5- Ochna arborea: lá xanh quanh năm, cây cao khoảng 12m, lá tròn dài, hoa chùm màu vàng lợt. Hoa trổ từ tháng tám đến tháng giêng. Ochna arborea mọc các vùng Limpopo, Mpumalanga, KwaZulu – Natal và Eastern Cape, đôi khi tìm thấy vùng Swaziland, Zimbabwe và Mozambique.
6- Ochna arborea var. ‘Arborea’: lá nhỏ có răng cưa, cuống hoa ngắn khoảng 15mm. Ochna arborea var. ‘Arborea’ mọc ở vùng đất thấp trong rừng.
7- Ochna arborea var. ‘Oconnorii’: Lá lớn và dài khoảng 68 đến 170mm và có răng cưa sâu. (S. Africa: South Africa tới vùng Eastern Cape, Kwazulu – Natal, Mpumalanga, Limpopo, Swaziland, Zimbabwe, Mozambique)
8- Ochna atropurpurea: bông lớn mọc các vùng Zimbabwe, Mozambique (Nam Phi Châu) và Việt Nam nhập vào trồng ( Mai Tứ Quí, Nhị Độ Mai)

Việt Nam gọi tên là Mai Đỏ, Nhị Độ Mai và Mai Tứ Quí. Hoa rụng còn lại đài hoa 5 cánh khép lại màu xanh sẽ chuyển dần sang màu đỏ nhạt. Sau khi các quả non bên trong tăng trưởng, đài hoa sẽ nở rộng ra và chuyển sang màu đỏ đậm. Hạt nhân cứng chín màu đen nên gọi là Mai Đỏ. Loại Mai nở 2 lần từ bông vàng đến đài hoa đỏ nên có tên Nhị Độ Mai. Bốn mùa xuân hạ thu đông hoa nở lác đác nên có tên Mai Tứ Quí.



9- Ochna awrrulata
10- Ochna barbosae
11- Ochna barbarosae (S. Africa: South Africa tới vùng KwaZulu – Natal, Zimbabwe, Mozambique)
12- Ochna beddomei
13- Ochna beirensis (S. Africa: Mozambique)
14- Ochna brevipes
15- Ochna cinnabarina (S. Africa: Zimbabwe)
16- Ochna confusa: nhiều than mọc thành lùm khoảng 2m, nhánh mọc thẳng, lá nhỏ màu xanh dáng thon dài và có răng cưa. Sáu hoa nở thành một chùm màu vàng bắt đầu từ tháng tám đến tháng mười. Ochna confusa mọc trên đồi vùng Mpumalanga, đôi khi mọc các vùng khác như: Zambia, Zimbabwe, Malawi, Mozambique và Tanzania.
17- Ochna crocea
18- Ochna cyanophylla: lá màu xanh dợt (S. Africa tới vùng Zimbabwe)
19- Ochna fruticulosa
20- Ochna gambleoides: lá lớn (S. Africa: Zimbabwe)
21- Ochna gambostigmata: mọc thành lùm, ít khi gặp loại cây cao 6m. Lá mọc so le hình thon dài và có răng cưa xung quanh rìa lá. Hoa màu vàng trổ từ tháng chín đến tháng ba. (Mpumalanga, KwaZulu – Natal và Swaziland)
22- Ochna glauca: lá xanh (S. Africa tới vùng Limpopo, Nort West, Botswana)
23- Ochna grandis
24- Ochna harmandi
25- Ochna holstii (S. Afica: South Africa tới vùng Eastern Cape, KwaZulu – Natal, Mpumalanga, Limpopo, Swaziland, Zimbabwe, Mozambique)
26- Ochna jabotapita (Ceylon)
27- Ochna inermis (S. Africa: south Africa tới vùng Mpumalanga, North West, Limpopo, Botswana, Zimbabwe, Mozambique)
28- Ochna indica
29- Ochna integerrima (mai vàng 5 cánh Việt Nam)
30- Ochna Kirkii (Mozambique, East Africa)
31- Ochna leptoclada (S. Africa: Zimbabwe, Mozambique)
32- Ochna lucida
33- Ochna macrocalyx (S. Africa: Zimbabwe)
34- Ochna mauritiana
35- Ochna mossambicencis (Mozambique, East Africa)
36- Ochna multiflora
37- Ochna natalitia: lùm cây nhỏ nhiều nhánh, lá xanh quanh năm, tìm thấy loài mai mọc nhô lên trong những bụi rậm trên núi. Vỏ cây màu sậm nổi u rần. Lá mọc so le, mỗi chiếc lá dài từ 50 đến 200mm và chiều ngang từ 10 đến 45mm. Lá non màu xanh đậm và đến mùa xuân là đổi màu thành đỏ. Hoa mọc thành chùm lớn và màu vàng tươi. Thời gian mai ra hoa từ tháng chín đến tháng mười hai. Ochna natalitia tìm thấy ở vùng Limpopo, North West, Gauteng, KwaZulu – Natal và Eastern Cape; đôi khi các vùng khác như Swaziland, Zimbabwe và Mozambique.

38- Ochna obtusata (Sri Lanka, India)
39- Ochna parviflora
40- Ochna polyneura (S. Africa: South Africa tới vùng Zimbabwe, Mozambique)
41- Ochna pretoriensis (S. Africa: South Africa tới vùng Mpumalanga, Gauteng, North West, Limpopo)
42- Ochna pruinosa
43- Ochna puberula (S. Africa: South Africa tới vùng Limpopo, Zimbabwe, Mozambique)
44- Ochna pulchra: vỏ tróc (S. Africa: South Africa tới vùng Mpumalanga, Gauteng, North West, Limpopo, Botswana, Namibia, Zimbabwe, Mozambique)
45- Ochna pygmaea (S. Africa: Zimbabwe)
46- Ochna richardsiae (S. Africa: Zimbabwe)
47- Ochna rovumensis (S. Africa: South Africa tới vùng Zimbabwe, Mozambique)
48- Ochna rufescens
49- Ochna schweinfurthiana (S. Africa: South Africa tới vùng Zimbabwe)
50- Ochna serrulata (S. Africa: South Africa tới vùng Western Cape, Eastern Cape, KwaZulu – Natal, Mpumalanga, Limpopo, Swaziland)


Ochna serrulata

51- Ochna thomasiana
52- Ochna wallichii
53- Ochna wightiana

* Người viết tìm chưa đủ tên 90 loài Mai

Việt Nam có 2 loại cây mang trùng tên Mai như cây Bạch Mai và Mai Chiếu Thủy tuy không cùng họ hàng với cây Mai vàng. Có lẽ người xưa thấy hoa đẹp có mùi thơm cứ đặt tên Mai, khoảng thời gian từ thế kỷ 15 và 16, các nhà khoa học Thực Vật bắt đầu phân loại hai cây cùng họ có những đặc điểm giống nhau như: hoa, nhụy, trái, lá, thân cây… Cho đến thế kỷ 19 và 20 nhiều kỹ thuật được phát triển để nghiên cứu thực vật bao gồm kính hiển vi, phân tích nhiễm sắc thể và phân tích hóa học Thực Vật. Trong 20 năm cuối thế kỷ 20, DNA được dùng để phân loại thực vật một cách chính xác hơn.

Ngày 21-8-2001 Văn phòng Horticultur của Balboa Park nhận E. mail San Diego Natural History Museum có 8 họ cây (Family) đổi tên mới, trong đó có họ Guttiferae (họ Bứa của Việt Nam) thành tên mới la Hypericaceae (họ Ban)

Cũng có trường hợp Giống (Genus) cây Đỗ Quyên (Rhododendron) cũng bị chia làm 2 giống. Năm 1834 các nhà khoa học Thực Vật khám phá sự khác biệt giống Đỗ Quyên như sau:

1- Rhododendron: lá xanh quanh năm và trổ hoa có 10 nhụy
2- Azalea (tên mới tách ra từ Rhododendron): lá rụng theo mùa và trổ hoa có 5 nhụy

Những họ cây các nước thường xuyên được điều chỉnh họ tên trong khi Việt Nam có 3 cây Mai có họ tên khoa học Thực Vật không giống nhau

Ochna L.
Family: Ochnaceae (Ochna genus)
Common names : wild planes, mickey-mouse plants